Inverse rentecurve

In de Verenigde Staten daalde het rendement op de tienjarige staatsobligaties dinsdag en woensdag even onder het rendement van de tweejarige staatspapieren. Het was de eerste keer in vijf jaar dat de kortetermijnrente onder de langetermijnrente dook. Veel beleggers vrezen dat dit de voorbode kan zijn van een economische groeivertraging. Maar de meeste analisten noemen die vrees ongegrond.

De rente op de tienjarige Treasury zakte zowel dinsdag als woensdag even onder de rente op twee jaar. Dat de rente op langere termijn onder de kortetermijnrente duikt is zeldzaam, aangezien investeerders normaal een hoger rendement eisen van leningen met een langere looptijd.

Die omkering van de rentecurve is een gevolg van de reeks renteverhogingen die de Amerikaanse centrale bank (de Fed) doorvoerde en die de kortetermijnrente de hoogte instuurde. Obligatiebeleggers lijken er nu van uit te gaan dat er een einde komt aan die renteverhogingen.

De aandelenmarkten reageerden negatief op de omkering van de rentecurve. In het verleden bleek zo'n inverse rentecurve immers de voorbode van een economische groeivertraging. De zes recessies die de VS sinds 1970 troffen werden voorafgegaan door de omkering van de rentecurve.

Toch hoeft dat niet altijd zo te zijn. De afgelopen veertig jaar ontsnapte de VS-economie twee keer aan een recessie, ondanks een omkering van de rentecurve. Ook de afscheidnemende voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, Alan Greenspan, gelooft niet dat er een groeivertraging zit aan te komen. Veel waarnemers benadrukken ook dat het economisch kilmaat er momenteel nog vrij gunstig uitziet. Hooguit valt de economische groei wat lager uit, zeggen ze, maar een recessie is uitgesloten.

Bij de vorige recessies die volgden op een inverse rentecurve steeg zowel de korte- als de langetermijnrente, verklaart JP Morgan Stanley-strateeg Stuart Schweitzer aan CNN Money. Deze keer is dat niet het geval: terwijl de kortetermijnrente klimt blijft het rendement op langere termijn vlak. Bovendien is de inflatie nog steeds onder controle en blijft de Amerikaanse economie sterk presteren, ondanks de hoge energieprijzen. Als de Amerikaanse centrale bank de rente blijft optrekken kan dat de economische groei wel wat afremmen, zeggen waarnemers.

Maar net als veel andere waarnemers verwacht ook Schweitzer dat er stilaan een einde komt aan de renteverhogingen van de Fed. De Amerikaanse centrale bank zou de rente volgend jaar tot ten hoogste 4,75 procent optrekken. De meeste strategen zien voorlopig dan ook geen reden om te veranderen van beleggingsstrategie.

Particulier kan failliet gaan

De aangepaste wet op de collectieve schuldenregeling gaat op 1 januari 2006 in. De nieuwe wet geeft arbeidsrechtbanken de mogelijkheid mensen met aanzienlijke schulden en een echt uitzichtloze situatie persoonlijk failliet te verklaren.
Dat schrijft De Standaard donderdag.

De rechter mag de beslissing nemen als de schuldeisers geen grote bedragen meer zullen kunnen innen en de schuldenaar bij afbetaling van zelfs kleine bedragen helemaal aan de grond zit.

Volgens Kamerlid Magda De Meyer (sp.a) gaat het "om mensen die de rest van hun leven in armoede zouden moeten leven, als de rechtbank niet ingrijpt. Niet zelden zijn het mensen die gedupeerd uit een echtscheidig komen en als gevolg daarvan ook nog met een reeks schulden worden opgezadeld van hun gewezen echtgenoot die met de noorderzon verdwenen is."

De kwijtschelding van schulden geldt voor een termijn van vijf jaar. Krijgt de failliet verklaarde persoon binnen die periode toch weer een vermogen, dan kan het dossier herroepen worden.

Financiele valkuilen

Het lijkt in deze tijden van consumeren en cadeautjes kopen geen overbodige luxe om de mensen te waarschuwen voor financiële valkuilen. Steeds meer mensen kopen zich in de problemen en daarom zijn het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling en de OCMW's en Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW's) een preventiecampagne gestart. De campagne bindt de strijd aan tegen twee fenomenen: overmatige schulden en wanpraktijken bij verkoop op afstand.

De campagne komt er op initiatief van hulpverleners die met de problematiek geconfronteerd werden. Het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling beschikte nog over een budgettair extraatje voor dit jaar, waarmee de campagne werd gefinancierd.

Concreet zullen 5.000 affiches en 50.000 folders verspreid worden met de slogan 'Laat je niet in de zak zetten! '. Ze willen de consument waarschuwen voor oneerlijke verkoopspraktijken. 'Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die een telefoontje krijgen waarbij gevraagd wordt of ze geïnteresseerd zijn in een goedkopere elektriciteitsfactuur. Na een kort gesprek wordt beloofd nadere informatie op te sturen. Dit blijkt dan een contract te zijn van een alternatieve energieleverancier. Als mensen niet tijdig laten weten dat ze afzien van deze overeenkomst, zijn ze gebonden aan het contract', illustreert Johan Van Baekel van het CAW De Kempen.

Volgens Van Baekel stijgt het fenomeen van louche verkopers, en hij wijt dit aan de liberalisering van diensten zoals elektriciteit of telefonie. 'Iedereen wil nu een deel van de koek en bedrijven hebben er alles voor over'.

De folders en affiches met 'Laat je niet in de zak zetten!' willen mensen attent maken om steeds te lezen wat ze ondertekenen. Men krijgt ook info over wat te doen als men het slachtoffer is van oneerlijke verkoopspraktijken.

Een tweede preventiecampagne is gericht tegen de overmatige schuldenlast. Het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling heeft hiervoor de 'budgetplanner', oorspronkelijk een initiatief van het CAW Gent en OCMW Antwerpen, laten herdrukken op 3.500 exemplaren. 'Via de budgetplanner kunnen mensen nauwgezet hun inkomsten en uitgaven berekenen, wat hen een beter beeld geeft van hun financiële mogelijkheden', legt Karin Van Maldergem van het CAW Visserij uit. De budgetplanner kan iedereen in huis halen en zelfstandig invullen. 'We zitten immers met wachtlijsten voor budgetbegeleiding. Daarnaast zijn sommige mensen beschaamd om een beroep te doen op professionele hulpverlening.'

Problemen met het afbetalen van schulden komt steeds meer voor. 'Het neemt verontrustende proporties aan', zegt Martin De Loose, stafmedewerker bij het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling. 'Zo'n 40 procent van de mensen spaart niet en komt in de problemen bij onverwachte uitgaven. Vooral 'andere' schulden tegenover de fiscus, het ziekenhuis, energieleverancier of telefoonmaatschappij nemen toe.' Hij pleitte maandag dat de Vlaamse regering meer geld zou vrijmaken voor het Centrum, zodat meer kan gedaan worden aan preventie of nazorg.

Formules pensioensparen

ALS pensioenspaarder heb je de keuze uit twee formules. De eerste is een pensioenspaarrekening en komt neer op investeren in een speciaal beleggingsfonds dat aan meer beperkingen is onderworpen; de tweede formule, de pensioenspaarverzekering, is een speciale versie van een levensverzekering.

Zo'n verzekering biedt meestal hetzelfde rendement als een klassieke levensverzekering. Bij de meeste maatschappijen is dat tegenwoordig 2,5 procent per jaar. Daarbovenop komt een winstdeelneming, afhankelijk van de resultaten van de verzekeraar. Die bonus wordt jaarlijks toegekend, maar over de manier waarop hij wordt berekend, heerst nogal wat onduidelijkheid. Midden dit jaar beheerden de verzekeraars op die manier meer dan 5 miljard euro.

De premies zijn aftrekbaar van de belastingen tegen de bijzondere gemiddelde aanslagvoet (30 tot 40 procent, afhankelijk van het inkomen), verhoogd met de gemeentelijke opcentiemen en de crisisbelasting. De fiscale aftrek geldt voor iedere belastingplichtige die ouder is dan achttien jaar.

Bij een (al dan niet gehuwd) paar mogen dus beide partners voor 780 euro aan pensioensparen doen en aftrekken van hun belastingen. Zij zullen zowat anderhalf jaar later tussen 234 en 312 euro terugkrijgen van de fiscus.

Pas wel goed op indien een van beide partners een heel laag, of geen inkomen heeft. De bijzondere gemiddelde aanslagvoet van 30 procent zal van toepassing zijn, maar het bedrag dat je terugkrijgt, kan niet groter zijn dan wat je in het totaal aan belastingen hebt betaald. Let zeker op als je inkomen vooral bestaat uit (brug)pensioenen of andere vervangingsinkomens en je dus nagenoeg geen belastingen betaalt.

Dezelfde aftrek geldt voor de pensioenspaarfondsen. Maar hier is de opbrengst onzeker. Toch kiezen duidelijk meer landgenoten voor fondsen dan voor verzekeringen. Samen beheerden de banken midden dit jaar iets meer dan 9,25 miljard euro voor rekening van pensioenspaarders.

Hier is het rendement afhankelijk van de opbrengst die het beleggingsfonds haalt. Over een voldoende lange periode - ten minste tien jaar - ligt dat rendement in princiep hoger, maar zeker ben je nooit.

Klinkt het allemaal wat te mooi om waar te zijn? Wel, helemaal ontsnappen aan de fiscus doe je natuurlijk niet. Het jaar waarin je zestig wordt, wordt de opbrengst van je jarenlange inspanningen eenmalig belast. Maar wat je op dat moment betaalt, verbleekt bij het fiscaal voordeel dat je al decennia lang jaar na jaar genoten hebt.

Bij een pensioenspaarfonds kapitaliseert de fiscus de premies die je betaald hebt tegen 4,75 procent. Op het zo gevormde kapitaal wordt een eenmalige belasting geheven van 10 procent. Voor stortingen van voor '93 wordt gewerkt met een kapitalisatie tegen 6,25 procent en een eenmalige heffing van 16,5 procent.

Bij de pensioenspaarverzekeringen heft de fiscus 10 procent op het verzekerde kapitaal. De winstdeelnemingen zijn volledig belastingvrij. Hier wordt dus het gegarandeerde deel van het rendement belast. De eindheffing gebeurt op je zestigste verjaardag, tenzij je pas na je 55ste met pensioensparen bent begonnen. In dat geval wordt het kapitaal belast op de tiende verjaardag van de eerste storting.

Iemand die tijdig met pensioensparen is begonnen, heeft er bijgevolg alle belang bij om ook na zijn zestigste verjaardag nog premies te storten. Zij zijn dan tot en met het jaar waarin je 64 jaar wordt aftrekbaar van de belastingen, net als voorheen. Maar op de verdere kapitaalaangroei wordt geen belasting meer geheven.

Let er ook op dat je de (premie)storting in het jaar dat je zestig wordt, pas doet na je verjaardag. Anders wordt die premie nog bij het te belasten kapitaal geteld. Vanaf de dag na je verjaardag ontsnapt de premie aan de fiscus.

AL die fiscale voordelen geniet je maar als je aan een paar voorwaarden voldoet. Om te beginnen moet het contract met de verzekeraar een looptijd hebben van ten minste tien jaar. Als je kiest voor een pensioenfonds is dat voor minstens tien jaar. Vraag je je pensioenkapitaal toch vroeger op, dan verlies je de fiscale aftrek van de premies niet, maar bij de uitkering word je meteen belast tegen 33 procent.

Ben je bovendien nog niet ouder dan zestig, dan komen daar nog eens gemeentelijke opcentiemen bij. Ook als je minder dan vijf stortingen doet, word je belast tegen 33 procent, verhoogd met opcentiemen. Bij de eerste storting moet je tussen 18 en 64 jaar oud zijn.

Je mag meerdere pensioenspaarfondsen aanhouden, maar er slechts één van inbrengen op je belastingformulier. De stortingen in dat fonds of in het kader van dat contract, mogen voor dit jaar niet meer bedragen dan 780 euro per volwassene.

Een jaar dat je aan pensioensparen doet en daar de fiscale voordelen wilt van plukken, kun je geen aankoop inbrengen van aandelen of deelbewijzen van de onderneming waar je werkt.

Die aankoop is overigens enkel aftrekbaar als hij is gebeurd bij de oprichting van de vennootschap of in het kader van een kapitaalverhoging. Je moet die aandelen bovendien ten minste vijf jaar bijhouden.

Stookolie korting

Belgische gezinnen die voor 1 oktober stookolie bestelden en een korting op hun factuur vroegen, krijgen gemiddeld bijna 100 euro terugbetaald. Ruim 120.000 gezinnen worden nog voor het eind van het jaar betaald. De andere 128.000 worden uiterlijk eind januari vergoed. De facturen kunnen tot eind mei worden ingediend.

De federale minister van Financiën, Didier Reynders (MR), en de staatssecretaris voor de Modernisering van Financiën, Hervé Jamar (MR), evalueerden gisteren de regeringsbeslissing om een korting te geven op de stookoliefactuur van gezinnen.

In september besliste paars dat gebruikers van stookolie in de periode van oktober tot eind december een korting van maximaal 17,35 procent konden krijgen op hun factuur. De brandstofprijs moet daarvoor wel hoger zijn dan 0,50 euro per liter. De korting wordt betaald door de overheid en komt overeen met de accijnzen en de BTW.

Uit de cijfers van Reynders blijkt dat alleen al in oktober 267.032 leveringen zijn gebeurd met een gemiddelde van 1.592,5 liter. De gezinnen kregen een directe korting van ruim 45,2 miljoen euro of gemiddeld 168 euro per gezin. De korting op de factuur geldt nog tot eind dit jaar. Brafco, de Belgische vereniging van brandstoffenhandelaars, waarschuwde er al eerder deze week voor zo snel mogelijk stookolie te bestellen. Wie te laat bestelt, dreigt maar beleverd te worden in januari en dan geldt de korting niet meer.

Aandelen of obligaties

Aandelen zijn in 2006 een betere belegging dan obligaties. Dat is de mening van de meerderheid van de analisten die de voorbije weken hun vooruitzichten voor volgend jaar bekendmaakten. In Europa moeten de stijgende winsten voor betere koersen zorgen. In de VS moet het einde van de reeks renteverhogingen door de Fed de koersen een duwtje in de rug geven.

'Wereldwijd zitten wij in een aandelenvriendelijk klimaat', oordeelt ING. 'De bedrijven vertonen een gezonde winstgroei. De dividenden stijgen. De balansen ogen sterk en de waarderingen zijn aantrekkelijk.' Het is een mening die andere analisten delen.

Heel wat onder hen vertrekken bij hun vooruitzichten voor 2006 van de vaststelling dat het in Europa economisch beter begint te gaan. Enkele malen wordt daarbij verwezen naar het herstellende ondernemersvertrouwen. Voor JPMorgan is dat te danken aan de herstructureringen van de voorbije drie jaar. 'Daar kunnen de bedrijven nu van profiteren.'

Een direct gevolg is dat de bedrijfswinsten stijgen. Citibank stelt vast dat de winstvooruitzichten voor de Europese bedrijven het voorbije jaar voortdurend opwaarts bijgesteld werden. De bank verwacht dat dat volgend jaar doorgaat. Ook JPMorgan gaat ervan uit dat de winstvoorspellingen waar nu mee gerekend wordt, opwaarts worden bijgesteld. Dat er dan ook op gerekend wordt dat de Europese beurzen 2006 met winst afsluiten, lijkt logisch.

Toch delen niet alle analisten die visie. Nomura verwacht dat de aandelenbeurzen in het eerste kwartaal een stevige koersdaling zullen doormaken, omdat zij zich zorgen maken over een tragere winstgroei. Later op het jaar volgt wel een herstel, maar eind 2006 noteren de Europese beurzen volgens Nomura op hetzelfde peil als eind dit jaar.

Belasting op belegginsfondsen

Onder druk van de banken heeft de regering vrijdagavond besloten de aangekondigde belasting op beleggingsfondsen te herzien. Toch is daarmee de kritiek niet van de baan. De belastingmaatregel treft meer dan een miljoen gezinnen, voornamelijk modale spaarders en ouderen die dachten hun spaargeld veilig te hebben belegd.

Vlak voor het weekend besloot de regering tijdens een urenlange vergadering met Febelfin, de beroepsvereniging van de Belgische banken, de aangekondigde belastingmaatregelen voor obligatiefondsen te herzien.

De roerende voorheffing van 15 procent komt er alleen voor het rendement op het obligatiegedeelte en niet voor het hele beleggingsfonds. Bovendien wordt enkel het rendement sinds juli 2005 belast. De maatregel gaat in op 1 januari 2006.

Eerder deze week had de federaal minister van Financiën Didier Reynders (MR) aangekondigd een roerende voorheffing van 15 procent te innen op beleggingsfondsen die voor meer dan 40 procent bestaan uit obligaties.

Tot die maatregel werd besloten om het gat in de begroting te dichten. De maatregel moet 235 miljoen euro opbrengen, maar deed een storm van kritiek losbarsten. De banken werden overstelpt met vragen over de precieze uitwerking van de beslissing, maar konden geen antwoord geven omdat ze niet waren ingelicht. Verondersteld werd dat de heffing betrekking zou hebben op het volledige rendement van het beleggingsfonds.

Vrijdag werd duidelijk dat dit niet het geval is. De heffing van 15 procent wordt alleen berekend op het rendement van het obligatiegedeelte en niet op het hele beleggingsfonds. Er wordt enkel teruggerekend tot 1 juli 2005. Als er voor die datum geïnvesteerd is in het beleggingsfonds, wordt het rendement over die periode niet belast. De datum van 1 juli 2005 is de dag waarop de Europese spaarrichtlijn in werking is getreden.

Nu is nog onduidelijk of de belasting enkel betrekking heeft op de rente die de spaarder ontvangt of dat de belasting wordt berekend over de hele meerwaarde van het fonds. Morgen volgt een nieuw overleg met Febelfin om ook die onduidelijkheden uit te werken.

Toch is de kritiek op de belastingmaatregelen na de herziening niet van de baan. Federaal minister van Pensioenen Bruno Tobback (SP.A) stelde vorige week dat obligatiefondsen beleggingsfondsen zijn voor de ?zeer rijke beleggers?. Met andere woorden: de maatregel treft de rijke burger en het is terecht dat daar het geld wordt gehaald om het gat in de begroting mee dicht te rijden.

Van alle kanten wordt die stelling weerlegd. Obligatiefondsen zijn een relatief veilige vorm van beleggen. Een obligatiefonds bestaat uit obligaties. Dat zijn leningen die uitgeschreven worden door overheden of het bedrijven.

Zij verbinden zich ertoe om elk jaar een bepaalde interest te betalen.

De belegger is dus elk jaar zeker van een rendement. Vooral bij de kleine spaarder en de gepensioneerde Belg is die beleggingsvorm daarom zeer populair.

Toen de rente op het spaarboekje steeds meer afnam, zagen zij in obligatiefondsen een betrouwbaar alternatief.

Volgens de banken gaat het dus helemaal niet om een groep zeer rijke beleggers. De rijke Belg heeft zijn kapitaal in het buitenland geparkeerd, aldus de banken. Het is eerder de man van de straat die nu het financieringstekort moet betalen.

Dexia Bank becijferde dat ongeveer 500.000 klanten van hen geïnvesteerd hebben in een obligatiefonds.

In totaal zou het om meer dan één miljoen gezinnen gaan die alles bij elkaar zestig miljard euro in een obligatiefonds hebben gestopt. Als er van uit wordt gegaan dat een gezin uit gemiddeld drie personen bestaat, betekent dat dat drie miljoen mensen er door de maatregel van Reynders financieel op achteruitgaan.

Minister Reynders heeft geen oor voor de kritiek. Mensen die aan de belastingmaatregel willen ontsnappen, adviseert hij om in plaats van in obligatiefondsen in aandelenfondsen te beleggen. Die fondsen worden immers niet extra belast. Bijkomend voordeel is natuurlijk dat het bedrijfsleven daarmee vers kapitaal krijgt en dat geeft de economie een nieuwe impuls.

Maar Febelfin vindt dat voorstel van Reynders onverdedigbaar.

Aan beleggen in aandelen kleven veel meer risico?s. De beurskoers van een bedrijf kan zomaar een flinke duik naar beneden nemen, getuigt het voorbeeld van Telenet, en dan is het geld van de belegger snel verdampt. Volgens de banken kan het daarom niet de bedoeling zijn dat een regering die langetermijnsparen aanmoedigt haar burgers risicovolle beleggingsvormen opdringt.

Gespreide betaling stookoliefactuur

De gespreide betaling van de stookoliefactuur zoals die nu wordt uitgevoerd, is allesbehalve doeltreffend. Dat zegt Test-Aankoop. De consumentenorganisatie ging na of de brandstofhandelaars die volgens de federale overheidsdienst Economie hun klanten op vrijwillige basis een gespreide betaling toestaan dat ook effectief doen.

De resultaten zijn allesbehalve positief, zegt Test-Aankoop. 'Willekeur en chaos zijn troef', luidt het. Bij 11 van de 48 Vlaamse leveranciers die een gespreide betaling beloven, kregen de enquêteurs te horen dat een gespreide betaling toch niet mogelijk was, tenminste niet voor nieuwe klanten. In vier gevallen werden de onderzoekers doorverwezen naar een financiële instelling.

Van de overige handelaars vraagt de meerderheid een voorschot van 50 procent van de factuur bij de eerste levering. In andere gevallen loopt dit voorschot op tot 75 procent of zelfs het volledige factuurbedrag. In dit laatste geval wordt de helft van het factuurbedrag na het tekenen van het contract teruggestort.

De voorgestelde contracten zijn volgens Test-Aankoop niet altijd voor de duur van één jaar, maar soms voor twee of drie jaar. Ze kunnen ook stilzwijgend worden verlengd.

In totaal werd Test-Aankoop acht keer doorverwezen naar een financiële instelling voor een persoonlijke stookolielening. In twee gevallen namen de handelaars daarbij de rol van financiële bemiddelaar op zich, wat de consumentenorganisatie 'riskant en illegaal' noemt.

Ze roept de regering op om rond de tafel te gaan zitten met de brandstofhandelaars om modaliteiten vast te leggen die de gespreide betaling van de stookoliefactuur mogelijk maken. Test-Aankoop wil onder meer dat de looptijd van de contracten tot één jaar wordt beperkt en dat er een groen nummer komt waar consumenten terechtkunnen voor een actuele lijst van de brandstofhandelaars die een gespreide betaling toestaan.

Test-Aankoop vraagt ook dat de zowat 57.000 Belgische gezinnen die hun woning met propaan verwarmen niet over het hoofd worden gezien. De meeste van hen kunnen nu niet van de korting genieten omdat de opslagcapaciteit van de propaanreservoirs zelden meer dan 2.000 liter bedraagt en propaan niet als brandstof wordt beschouwd.

Lage rente en dure aandelen

Belgen behoren al jaren tot de grootste Europese spaarders. Volgens de Nationale Bank hielden we eind vorig jaar 32 procent van ons financiële vermogen aan in liquide middelen zoals spaarboekjes en termijnrekeningen. Dat hielp de Belgen begin 21ste eeuw ook op de eerste plaats in de ranglijst van meest vermogende Europeanen. Meer aandelengerichte Europeanen zoals Britten en Nederlanders zagen hun vermogen toen verdampen door de beurscrash.

Vandaag zijn rollen omgedraaid. De lage rente heeft de vermogensaangroei van de spaarzame Belgen danig doen vertragen. Volgens Eurostat, de statistische dienst van de EU, zijn Nederlanders en Britten nu rijker dan de gemiddelde Belg. Zij bezitten samen het equivalent van 270 procent van het bruto binnenlands product. Het financieel vermogen van de Belgische bevolking bedraagt 'amper' 257 procent van het bbp.

De aanhoudend lage rente, gecombineerd met stijgende beurskoersen, lijken de spaarzame Belg er de jongste maanden nu toch toe aan te zetten geld uit spaarboekjes te beleggen in aandelen. Zeker nadat de grootbanken in augustus alweer hun tarieven verlaagden - de basisrente op een boekje bedraagt er vandaag 1,25 procent - hebben zelfs de meest verstokte spaarders de boodschap begrepen: een spaarboekje is synoniem voor geldverlies (rekening houdend met de inflatie). En dus wekt het weinig verwondering dat er in september en oktober zo'n massale belangstelling was voor de beursintroductie van Telenet of de lancering van het Vlaams durfkapitaalfonds Arkimedes. Volgens een berekening van De Tijd was het uitstaande spaarvolume op de Belgische markt eind september gezakt tot 155,2 miljard euro, 2,4 miljard euro minder dan het bedrag dat eind juni nog op spaarboekjes stond.

Jammer genoeg maakt de spaarzame Belg zijn ommeslag net op het moment dat een gevaarlijke cocktail van onrust en hebzucht over de beurzen heerst. Onrust over de renteverhogingen in de VS, over de toename van de inflatie en licht ontgoochelende winstcijfers van grote bedrijven. Hebzucht omdat beleggers erop hopen dat na 2,5 jaar van stijgende beurzen, er toch nog mooie koerswinsten te rapen vallen.

Spaargeld zorgeloos verschuiven naar een effectenrekening is dus, spijtig genoeg, niet aan de orde. De jammerlijke mislukking van de beursintroductie van Telenet heeft dat mooi aangetoond: terwijl voorzichtige spaarders aangezogen werden door die lancering, maakte het kabelbedrijf misbruik van de grote belangstelling door te duur naar de markt te komen.

Wat moet een voorzichtige spaarder dan wél doen met een vol spaarboekje? Huizen kopen? Obligaties? Of een klomp goud? De meeste banken gaan bij het adviseren van hun cliënten niet verder dan een verkooppraatje over (kapitaalgegarandeerde) fondsen of over speciale spaaracties waarmee ze de exodus proberen te stoppen: onder meer de Bank Van De Post had de voorbije maanden zo'n actie lopen. Andere banken proberen via de bescheiden comeback van de kasbon spaargeld vast te houden. Zo maakte Dexia Bank, de Belgische marktleider voor kasbons, van de licht stijgende marktrente gebruik om de vergoeding op kasbons licht te verhogen. Een kasbon op één jaar levert er nu 1,87 procent netto op, net iets meer dan een spaarboekje. Voor een verhoging van de tarieven op die spaarboekjes lijkt het nog te vroeg.

Sommige makelaars of effectenbanken geven wat meer gericht advies - al past dat ook vooral in hun eigen kraam. Voor heel wat van hun goede raad moet je het huis zelfs niet verlaten: zo ging ik afgelopen week in op een uitnodiging op de website van discountmakelaar Keytrade om een 'uiterst revolutionaire dienst in de Belgische beleggingswereld' uit te proberen. Die revolutionaire dienst bleek Advice te heten. Keytrade claimt dat al 3.444 klanten gebruikmaken van het internetadvieskantoor.

Na het invullen van vragen over tien thema's - van mijn gezinssituatie tot de vraag hoe lang ik mijn spaargeld kon missen - deelde Keytrade me in bij beleggers met een 'evenwichtig' profiel - een eufemisme voor 'spaarder die wat meer wil verdienen dan de rente op een spaarboekje, maar toch bang is voor al te grote risico's'. Ik had het gevoel dat die omschrijving wel klopte. Daarop raadde Keytrade me toch aan aandelen te kopen. Om rekening te houden met mijn afkeer voor risico's, promootte de website vooral nutsbedrijven als E.On en financiële waarden als ING en ABN Amro.

De Advicedienst van Keytrade mag dan al zijn verdiensten hebben, toch heb ik het gevoel dat het allemaal wat beter kan. Zo lijkt de koopjesperiode voor aandelen voorbij. Dat is zeker in Brussel het geval en geldt zeker voor beleggers met een 'evenwichtig' of defensief profiel. Volgens Fortis noteert de Bel 20 vandaag tegen dertien keer de verwachte winst over dit boekjaar. In 2003, na twee jaren crisis, kostte een gemiddeld aandeel uit de Brusselse index amper acht keer de verwachte winst. Door de sterke stijging van de afgelopen twee jaar is de Brusselse beurs al lang niet meer de goedkoopste van Europa. Dat Keytrade in het lijstje met zestien koopwaardige aandelen slechts één Belgisch bedrijf vermeldt (het afgestrafte Agfa), pleit dan ook in het voordeel van de 'revolutionaire dienst'.

Voor de spaarzame Belg die toch nog aandelen overweegt te kopen, lijken waarden met een sterk dividendrendement nog de beste keuze: hun koersen blijken minder volatiel dan andere aandelen en bovendien betalen ze een coupon uit die in heel wat gevallen hoger ligt dan een vergoeding op spaarboekjes. Omdat dividendrendement het afgelopen jaar een populair beleggingsthema bleek, beginnen steeds meer bedrijven hun voorraad cash uit te keren als dividend. Aandelen met een hoog dividendrendement zijn onder meer Gimv (brutorendement 7,95 procent), nutsbedrijf Enel (8,1 procent), het Britse Lloyds (7,2 procent), Telecom Italia Mobile (6,4 procent), United Utilities (7,2 procent) en ABN Amro (5,1 procent).

Natuurlijk blijven er nog heel wat andere alternatieven behalve aandelen. Tak-21 levensverzekeringen bijvoorbeeld. Die beleggen de premie voor de levensverzekeringen doorgaans in een mix van aandelen en obligaties. Wie intekent krijgt bovenop het gegarandeerde minimum (2,5 procent bij AGF en ING, 3 procent bij Ethias First) nog een deelname in de winst die gerealiseerd werd op die beleggingen. Voor sommige van de Tak-21-verzekeringen kunnen de kosten nogal oplopen. Wie intekent is ook verplicht zijn geld minstens acht jaar 'vast' te zetten: op vroegtijdige opvragingen moet roerende voorheffing betaald worden. Het afsluiten van een levensverzekering als langetermijnsparen is een gelijkaardig systeem. Het grote voordeel is dat de premies voor die verzekering deels fiscaal aftrekbaar zijn, het grote nadeel is dat het geld minstens tot uw zestigste moet blijven staan. Het systeem geldt ook alleen voor wie geen woonkrediet lopen heeft.

Vastgoed kopen is de voorbije jaren ook een erg interessante belegging gebleken. Dankzij de lage rente konden kopers goedkoop lenen, dankzij de boom op de markt voor huizen en appartementen konden ze het al weer snel met een fikse meerwaarde verkopen. Volgens het vastgoedinformatiekantoor Stadim zijn de prijzen in Brussel tussen 2000 en 2004 gemiddeld met 11,4 procent per jaar gestegen. Wie veertien jaar geleden een appartement in de hoofdstad kocht, zag de waarde ervan ondertussen dus verdubbelen. Toch lijkt ook die hausse stilaan op een eindpunt te zitten: wie nu leent om een huis te kopen, in de hoop later een fikse meerwaarde op te strijken, dreigt bedrogen uit te komen.

Als u dan toch een gokje wilt wagen, lijkt goud een betere optie. 'Goud blinkt opnieuw', schreef Geert Noels, de hoofdeconoom van Petercam, vorige maand in een column. De cijfers lijken hem gelijk te geven. Een ons goud kost vandaag ongeveer 460 dollar, het hoogste niveau sinds 1988. De voorbije vier jaar lijkt de goudprijs alleen maar te stijgen. Analisten zijn het erover eens dat een belegging in goud berust op stevige fundamenten: de vraag blijft stijgen (zowel van juweliers als van investeerders) en bovendien blijkt het aanbod relatief beperkt. Zo haalden producenten vorig jaar 5 procent minder goud uit hun mijnen en hebben de centrale banken een akkoord om tot 2009 ten hoogste 500 ton per jaar te verkopen.

Wie in goud wil beleggen, heeft keuze te over. Behalve goudaandelen en gouden munten zijn ook zogenaamde trackers te koop, een 'synthetisch' aandeel dat de goudprijs op de voet volgt. Zo noteert Tracks Gold Shares op de beurs van New York.

Omdat goud in dollar noteert en de Amerikaanse munt onder druk stond, leverde een goudbelegging Europese beleggers de voorbije jaren niet erg veel op. Wat ze wonnen met de stijging van de goudprijs, verloren ze weer in de omzetting naar euro. Maar nu de dollar aan een comeback begonnen lijkt, kan ook dat geen hinderpaal meer zijn. Bovendien is goud 'een ultieme bescherming voor kapitaalbehoud', schreef Geert Noels. En is dat niet precies waar de spaarzame Belg op uit is?

Dollarkoers

De dollarkoers gaat maandag fors naar omlaag omdat marktpartijen speculeren dat de Federal Reserve morgen de zinsnede uit haar mededeling zal verwijderen dat ,,monetary policy accomodation'' de economische activiteit ondersteunt. Daardoor stijgt de euro met 1,3 procent tot 1,1963 dollar.

Dinsdag vergadert het Federal Open Market Committee over het monetair beleid van de Fed. Alle analisten verwachten dat de Fed haar doelstelling voor de federal funds rate zal verhogen met 25 basispunten tot 4,25%.

Belangrijker is daarom de begeleidende mededeling. Daarover wordt gespeculeerd dat de Fed de zinsnede zal verwijderen dat ,,monetary policy accomodation'' de economische activiteit ondersteunt. Sommige economen leiden daaruit af dat de Fed dichtbij het einde is gekomen van de reeks renteverhogingen, die werd gestart in juni 2004.

Een andere kenmerkende zinsnede, dat de rente verder tegen een gematigd tempo kan worden verhoogd, zou behouden blijven, zo denken de meeste economen. Zo zou de Fed willen benadrukken dat ze bezorgd blijft over de inflatie.

In elk geval hebben sommige marktpartijen het mogelijk verdwijnen van de zinsnede over 'accomodation' aangegrepen om dollars te verkopen. Zij interpreteren dit als een teken dat het monetair beleid niet langer 'accomodatief' of soepel is, wat betekent dat de reeks renteverhogingen stilaan ten einde loopt.

Door de daling van de dollar is de euro eerder vandaag gestegen tot USD 1,1976. Dat is het hoogste peil sinds 2 november.

De ziekenhuizen mogen op de facturen voor de levering van niet-medische prestaties BTW aanrekenen. Dat oordeelde het Europees Hof van Justitie in Luxemburg in een arrest van 1 december. De aanrekening van de BTW zal de totale prijs van die diensten met 21 procent doen toenemen. De extra kosten vallen niet ten laste van de ziekteverzekering (RIZIV) maar van de patiënt of zijn particuliere ziektekostenverzekering. Dat meldt De Tijd.

Het arrest van het Europees Hof van Justitie bindt rechtstreeks alle lidstaten van de Europese Unie. Voor de praktische toepassing in ons land moet gewacht worden op een beslissing van de Belgische BTW-administratie.

Vorig jaar besliste het Europees Hof in een andere zaak dat artsen die louter een advies geven over de arbeidsongeschiktheid van een patiënt BTW moeten heffen op het ereloon. De BTW-administratie bestudeert die zaak nog. De kans bestaat dat zij de beide arresten verwerkt in een rondzendbrief waarin de BTW-behandeling van niet-medische prestaties door artsen en ziekenhuizen wordt geregeld.

De niet-medische prestaties of hotelkosten waarvoor de ziekenhuizen volgens het Europees Hof BTW mogen aanrekenen omvatten de kosten voor telefoon, huur van televisie, dranken, maaltijden en verblijf van begeleidende personen, kapsalon en andere comfortdiensten. Volgens Het Hof staan deze prestaties volkomen los van het genezingsproces en kunnen zij niet genieten van de BTW-vrijstelling. Het hof erkent dat de BTW tot een kostenverhoging voor de patiënt leidt, maar vindt dat geen reden om van de wet af te wijken. In vele gevallen worden de kosten gedragen door de ziektekostenverzekering voorzover de dekking dit soort kosten aanvaardt.

Stookolie duurder

Zaterdag 10 december worden een aantal olieproducten duurder. De prijsstijging is volgens de Federale Overheidsdienst Economie het gevolg van de stijgende de noteringen van de olieproducten op de internationale markten.

Door toepassing van de programma-overeenkomst over de verkoopprijzen van de aardolieproducten, gelden vanaf zaterdag 10 december 2005 voor volgende producten de hiernavolgende maximumprijzen (BTW inbegrepen):

• Halfzware stookolie 451,62 (+12,22) eur/t
• Zware stookolie 383,75 (+11,19) eur/t
• Extra zware stookolie Max 1 procent zwavel 342,71 (+11,71) eur/t
• Butaan in flessen 1,5285 (+0,0151) eur/kg
• Propaan in flessen 1,6578 (+0,0424) eur/kg
• Propaan in bulk vanaf 2000 l 0,5278 (+0,0216) eur/l
• Propaan in bulk minder dan 2000 l 0,5791 (+0,0217) eur/l
• LPG motorbrandstof 0,5140 (+0,0170) eur/l

Bron: Tijd.

Posttarieven duurder

Vanaf 1 februari volgend jaar verhoogt De Post haar tarieven. Een priorzegel zal dan 0,52 in plaats van 0,50 euro kosten. Dat is een stijging van 4 procent. Voor een minder dringende non-priorzending zal 0,46 euro neergeteld moeten worden, een stijging van 4,6 procent.

Dat heeft staatssecretaris voor Overheidsbedrijven Bruno Tuybens (sp.a) geantwoord op een vraag van Anke Van dermeersch (Vlaams Belang). De hogere tarieven moeten volgens Tuybens dienen om te investeren in betere dienstverlening bij De Post.

Voor een gewone aangetekende zending verhoogt de prijs van 4,5 naar 4,82 euro. Een kilopost-pak zal 3,70 in plaats van 3,10 euro kosten. De internationale posttarieven wijzigen niet. De stijgingen zijn volgens Tuybens niet hoger dan de stijging van de gezondheidsindex.

De Post licht haar bedrijfsklanten binnen enkele dagen in over de prijsstijgingen. Zo kunnen ze er rekening mee houden in hun toekomstige businessplannen. In januari worden alle nieuwe tarieven officieel aan het grote publiek meegedeeld.

De Post verhoogde haar tarieven afgelopen mei ook al. De prijs van een priorpostzegel ging toen van 0,49 naar 0,50 euro, non-prior van 0,41 naar 0,44 euro. De Post heeft altijd gezegd dat het onderscheid prior/non-prior in 2007 wordt afschaft, althans voor particulieren.

Bron: Tijd

Heffing op beveks

De contouren van de heffing op beleggingsfondsen worden duidelijk.

Meer dan een kwart van de fondsen ziet zijn rendement fors slinken. Dat is onbegrijpelijk, zegt de vereniging van fondsenbeheerders Beama. Wie wil ontsnappen aan de roerende voorheffing moet nog voor het einde van dit jaar overstappen naar een gunstiger belegging.

De belasting op beleggingsfondsen neemt grotere proporties aan dan aanvankelijk was gedacht. Dat is duidelijk geworden na de toelichting die financiënminister Didier Reynders (MR) gisteren gaf op een persconferentie.

De regering wil vanaf 1 januari een roerende voorheffing van 15 procent innen op een bepaald type fondsen, de kapitalisatiebeveks.

Reynders preciseerde dat de maatregel slaat op alle beveks, nieuw en oud, die voor meer dan 40 procent in obligaties beleggen en waarvan de uitkeringen worden gekapitaliseerd.

Volgens een schatting van Beama, de vereniging van fondsenbeheerders, gaat het om een totale inlage van 46 miljard euro, goed voor 27 procent van de Belgische fondsenmarkt.

In tegenstelling tot wat de regering eerder vertelde, stelde Reynders dat de volledige meerwaarde wordt belast. De fiscus zal de roerende voorheffing dus niet berekenen op het rentedeel ? zoals door het kabinet-Verhofstadt werd gecommuniceerd ?, maar op de volledige meerwaarde, inclusief de opbrengsten uit aandelen dus.

Peter De Proft, voorzitter van de vereniging van fondsenbeheerders Beama, reageert verbijsterd. ?Hallucinant. Nu komt uit dat de volledige meerwaarde wordt belast. Dit is onbegrijpelijk voor ons?, zegt hij. De financiële sector vraagt Reynders vandaag meer uitleg.

Volgens Reynders is de belasting nodig om de verlaging van de lasten op arbeid te compenseren, zodat de sociale zekerheid financierbaar blijft. Hij wijst erop dat andere fiscale maatregelen, zoals de verhoogde vrijstelling voor een spaarboekje of de verhoogde aftrek van pensioensparen, de gewone spaarder tegemoet komen. De minister beloofde dat er in deze legislatuur niets meer aan de fiscaliteit voor spaarders verandert.

Reynders gaf zelf tips om de roerende voorheffing te omzeilen. ?Als u overstapt naar een fonds met 39 procent obligaties, betaalt u geen taks.? Dat je dan uitstapkosten betaalt, moet je erbi nemen, vindt Reynders. De fondsenbelasting moet de staatskas 235 miljoen er in deze legislatuur niets meer aan de af zelf tips om de roerende eronds met 39 procent s.? Dat je ondsenbeas 235 miljoen de roerende overstapt procent je fondsenbelasting miljoen de roerende eronds procent je j ondsenbeas miljoen euro opleveren, zo heeft de regering in de begroting ingeschreven. Maar wat als de fondsenbezitters massaal overstappen naar fiscaal vriendelijkere producten?

Reynders: ?Dan gaan we een andere oplossing zoeken voor de begroting.

Ook al brengt deze belasting niets op, toch voeren we ze door. Zo stimuleren we het risicokapitaal.?

Beleggers sparen best bij voor eind dit jaar

De banken en de verzekeraars sporen de beleggers aan nog voor het einde van dit jaar bij te sparen op hun levensverzekering. Vanaf januari komt er een taks van 1,1 procent op de premie van levensverzekeringen. Wie nu bijstort, ontsnapt aan de belasting. De voorbije weken liep het storm bij de bank- en verzekeringskantoren. Beleggers hebben behoefte aan duidelijk advies, meldt De Tijd.

AXA bracht dinsdag een paginagrote krantenadvertentie: 'Beste belegger, u heeft nog 26 dagen om meer te weten over de nieuwe taksen.' De advertentie beantwoordt aan een dringende behoefte aan informatie bij de beleggers. Die willen weten hoe ze kunnen ontsnappen aan de bijkomende heffing op obligatiefondsen en aan de taks op levensverzekeringen. De voorbije weken werden de bank- en verzekeringskantoren overstelpt met vragen daarover.

'Wij weten nog altijd niet hoe de vork in de steel zit', luidt het bij de banken en de verzekeraars. 'Vooral de heffing op beleggingsfondsen is nog onduidelijk. De taks van 1,1 procent op levensverzekeringen gaat wel zo goed als zeker in vanaf 1 januari. Daarom raden we onze klanten aan nu bij te storten op hun levensverzekering of een levensverzekering te nemen, in plaats van te wachten tot volgend jaar.'

NBB voorspelt economische groei van 2,2%

De Nationale Bank verwacht dat het Belgisch Bruto Binnenlands Product (BBP) in 2006 zal groeien met 2,2% in reële termen. Dat zei gouverneur Guy Quaden (foto: belga) op een persconferentie. Hij voorspelt een begrotingstekort van 0,4% in 2006.

De prognose van 2,2% ligt 0,2 procentpunt lager dan een half jaar geleden. Voor 2005 verwacht de Nationale Bank een groei van 1,4% in reële termen. De Nationale Bank verwacht dat de inflatie in 2006 zal dalen tot 2,3% tegenover 2,5% in 2005.

De Nationale Bank verwacht voor 2006 een begrotingstekort van 0,4% van het BBP. Voor 2005 wordt een begroting in evenwicht verwacht. Gouverneur Quaden merkte op dat het tekort van 0,4% in 2006 geen rekening houdt met eventuele bijkomende maatregelen. 'Als de regering bijkomende maatregelen neemt, is opnieuw een begroting in evenwicht haalbaar.'

Testament

Er zijn verschillende redenen om te opteren voor de opmaak van een testament. Je kan ermee afwijken van de wettelijk georganiseerde erfvolgorde, je kan erfgenamen bevoordelen of bepaalde goederen toewijzen aan bepaalde erfgenamen. Daarnaast kan je in het testament ook extra-patrimoniële beschikkingen opnemen zoals bepaalde wensen voor de begrafenispechtigheid. We zetten alle mogelijke redenen even op een rij.

Afwijken van de wettelijk erfvolgorde

Een testament laat in eerste instantie toe om af te wijken van de erfvolgorde zoals deze door de wet is voorzien. Het testament heeft dan een corrigerende functie. Stel: Jan is ongehuwd en kinderloos. Zijn beide ouders zijn overleden. Jan heeft twee zussen, Mia en Sandra, die op hun beurt elk één zoontje hebben, Sven en Nico. Jan is peter van Sven. In principe zal krachtens het wettelijk erfrecht Jan's nalatenschap volledig toekomen aan zijn zussen Mia en Sandra, elk voor de helft. Ze behoren immers tot de tweede erforde en sluiten derhalve Sven en Nico, die slechts in de vierde erforde staan, als erfgenamen uit. Indien Jan om affectieve redenen zijn ganse nalatenschap in handen wil laten vallen van zijn neef en petekind Sven, dan moet hij overgaan tot het opmaken van een testament waarin hij Sven als algemeen legataris aanwijst.
Erfgenamen bevoordelen

Het kan zijn dat men de erfvolgorde wil respecteren maar bepaalde erfgenamen meer wil geven dan anderen. Ook dan is het opstellen van een testament aangewezen. Diverse motieven kunnen hieraan ten grondslag liggen.

We denken in eerste instantie aan billijkheidsoverwegingen. Zo kunnen ouders tot de vaststelling komen dat het leven niet al hun kinderen even gunstig gezind is geweest. Het ene kind kan al wat beter voor zichzelf hebben kunnen zorgen dan het andere kind dat zich bv. door een fysieke of mentale handicap minder of helemaal niet heeft kunnen ontplooien. Via een testament kan dan de gelijkheid van kansen (deels) hersteld worden. Een testament kan ook vanuit vergoedende bedoelingen ingegeven zijn (bv. men maakt iets financieel goed ten voordele van de zoon die in het familiebedrijf jaren heeft meegewerkt zonder er ooit echt behoorlijk voor verloond te zijn geweest). Minder fraai maar desondanks toch mogelijk is een bestraffend testament. Het kan gebeuren dat de contacten tussen een erflater en één van zijn erfgenamen vertroebelen of verzuren, waardoor de erflater via zijn laatste wil deze erfgenaam (deels) wenst te onterven.
De juiste goederen in de juiste handen

Een testament kan tevens opgesteld worden met de bedoeling om welbepaalde goederen toe te wijzen aan welbepaalde met name genoemde erfgenamen. Bijvoorbeeld: een man, gehuwd in tweede echt en vurig Anderlecht-supporter, die een testament opstelt waarin wordt bepaald dat zijn huurrechten op twee businessseats in het Constant Vanden Stockstadion naar zijn 13-jarig zoontje uit zijn tweede huwelijk gaan en zijn Mini Cooper naar zijn 21 jarige dochter uit zijn eerste huwelijk.

Een zgn. stabiliserend testament helpt ruzies te voorkomen
Een in een testament uitgewerkte anticipatieve verdeling van (bepaalde) erfgoederen onder de erfgenamen kan in heel wat gevallen familieruzies voorkomen. Psychologisch zal men immers een door vader of moeder opgelegde en dus door hen gewilde verdeling sneller aanvaarden dan wanneer deze buiten hen om en na hun overlijden tussen de kinderen onderling moet tot stand worden gebracht. Het respect voor de heilige wil van de afgestorvene kan inderdaad wonderen doen. Vaak is een door de erflater bij testament opgelegde en georganiseerde verdeling van erfgoederen ook vereist vanuit economische overwegingen. Denk bv. aan de continuïteit van de onderneming die er toe noodzaakt dat de aandelen van het familiebedrijf best in handen komen van de gedoodverfde zoon/dochter die reeds jaren meedraait in de onderneming en ze mee groot heeft gemaakt, terwijl de andere - niet in de zaak actieve - kinderen compensatie krijgen door toewijzing van andere goederen (het vastgoed, een aandelenportefeuille enz...).

Egotripperij of jezelf onsterfelijk maken

Sommige testamenten hebben de bedoeling persoonsbestendigend te zijn. Via een testament kan de testator de wens realiseren om zichzelf in zekere mate te overleven en zodoende aan vermogensplanning doen over de dood heen. CARBONNIER had het in dit verband over: "Le désir, inhérent au coeur de chacun, de ne pas mourir tout entier." We denken hierbij aan de creatie van een private stichting via testament.
Vermogenoverstijgende beschikkingen

Een testament hoeft niet uitsluitend bepalingen te bevatten die verband houden met het vermogen van de overledene. Men kan er tevens tal van extra-patrimoniële beschikkingen in opnemen. Een testament dat alleen dergelijke bepalingen bevat is ook geldig. Zo kan men via testament zijn persoonlijk wensen omtrent de lijkbezorging tot uiting brengen (begraving of crematie). Men kan instructies geven omtrent het reilen en zeilen van de begrafenisplechtigheid en aangeven hoeveel "heilige herdenkingsmissen" men graag na zijn dood georganiseerd had gezien. Men kan er beschikkingen in opnemen omtrent orgaanwegneming. Men kan er ook gewoonweg lyrische (levens)beschouwingen of praktische informatie ten behoeve van zijn nazaten in kwijt.

Een voorbeeld van dit laatste vinden we terug in het lied "Testament" van kleinkunstzanger Boudewijn De Groot: "Na 22 jaren in dit leven, maak ik het testament op van mijn jeugd _ Aan mijn broertje dat zo graag wil gaan studeren, laat ik met plezier 't adres na van mijn kroeg, waar'k teveel dronk om een vrouw te imponeren en daarna de klappen kreeg waarom ik vroeg_"

Testamentaire voogd voor minderjarigen

Ouders met minderjarige kinderen maken zich (terecht) vaak zorgen over het lot van hun telgen na hun dood. Ook hier kan het testament een oplossing bieden en de nodige gemoedsrust aanreiken. Via testament kan de ouder die het laatst het ouderlijk gezag uitoefent de voogd die zijn voorkeur wegdraagt aanwijzen. Deze persoon zal zich dan na de dood van de ouder bekommeren over de persoon, de opvoeding en de goederen van het kind.

Aanvaardt deze persoon na de dood van de ouder de voogdij, dan moet wel nog de vrederechter tussenkomen om de testamentaire aanwijzing van de voogd te homologeren. In principe zal hij de keuze van de ouders respecteren tenzij er ernstige redenen zijn die verband houden met de belangen van het kind en die de rechter in zijn vonnis duidelijk zal moeten omschrijven, die uitsluiten dat de door de ouder(s) gemaakte keuze kan worden gevolgd. De vrederechter kan ook "in uitzonderlijke omstandigheden" en indien het belang van de minderjarige dat zou vereisen de voogdij splitsen door een voogd over de persoon en een andere voogd over de goederen van het kind te benoemen.
Het goede doel

Alleenstaanden zonder erfgenamen doen er uiteraard steeds goed aan een testament op te stellen en zodoende hun erfenis over te maken aan een goede vriend of vriendin of nog aan één of andere liefdadigheidsinstelling. Doen ze dat niet, dan gaat hun erfenis naar de Belgische Staat. Met dergelijke caritatieve testamenten kan men alle kanten op. Wens je bv. alle kinderen in de wereld tot je erfgenaam te maken dan kan je volstaan met een legaat in het voordeel van Unicef. Wie zijn spaarrekening na zijn dood liever besteed ziet aan het wetenschappelijk onderzoek rond mucoviscidose kan terecht bij het "Fonds Forton" binnen de schoot van de Koning Boudewijnstichting. Ben je tijdens je leven vaak op de barricades gesprongen uit respect voor de mensenrechten dan kan je Amnesty International een plezier gunnen. Gaat je affectie eerder uit naar onze vrienden de viervoeters dan kan Gaia misschien iets voor u betekenen. Ben je een groene jongen en maak je je zorgen over de toekomst van onze planeet dan is het WWF een potentiële gegadigde. Zo is er voor elk wat wils.
Een noodzaak voor samenwoners

Voor sommigen is de opmaak van een testament zonder meer een must wil er überhaupt van enige erfenis sprake zijn. Ongehuwd samenwonende partners bijvoorbeeld. Krachtens de wet erven ze niet van mekaar ook al hebben ze een samenwoningscontract getekend of hebben ze zich officieel als samenwoners op de gemeente laten registreren. Zij moeten hun erfrecht zelf organiseren. Dit kan via een testament.
Fiscale planning

Tot slot is een testament een buitengewoon handig instrument voor fiscale successieplanning en kunnen bepaalde aanwendingen tot belangrijke belastingbesparingen aanleiding geven.

De Belgische testamentcultuur in cijfers
Van de Belgische nalatenschappen worden er 16% testamentair vererfd. Dit cijfer dateert uit het begin van de jaren negentig en zal ondertussen allicht reeds hoger liggen daar het testament meer en meer wordt ingeschakeld in fiscale planning. Er worden meer testamenten gemaakt naarmate het vermogen groter is. Bij een vermogen van meer dan 50.000 EUR bedraagt het aantal testamentair vererfde successies reeds 27%. Uiteraard stijgt het aantal testamenten met de leeftijd. Het zijn vooral (ongehuwde) 67-plussers die hoog scoren. Mensen zonder kinderen stellen meer testamenten op dan mensen met kinderen.

Pensioensparen in de lift

Er is de jongste weken een sterk verhoogde belangstelling voor het pensioensparen. Fortis Bank en Delta Lloyd Bank hebben al driemaal meer nieuwe contracten afgesloten dan in dezelfde periode vorig jaar. Het Generatiepact heeft de Belg blijkbaar wakker geschud. Dat schrijft de Gazet van Antwerpen vandaag.

Het Generatiepact maakt het pensioensparen aantrekkelijker. Het maximumbedrag dat kan worden gestort, is opgetrokken van 620 naar 780 euro. Wie de sommen nadien inschrijft op zijn belastingaangifte, krijgt een belastingvermindering.

Fortis had eind oktober al drie keer meer nieuwe contracten afgesloten dan vorig jaar op dat moment. Bij Delta Lloyd Bank is er een verdrievoudiging van het aantal nieuwe contracten.

Twaalf euro energiekorting voor sociale huurders

Huurders van sociale huisvestingsmaatschappijen die voortaan intekenen op het goedkoopste tarief dat Electrabel op de markt biedt, kunnen genieten van een eenmalige energiekorting van 12 euro. De Vlaamse Huisvestingsmaatschappij (VHM) en Electrabel hebben daarover een akkoord voor twee jaar afgesloten, meldt Vlaams minister van Wonen Marino Keulen.

Voor huurders van een sociale woning is er een extra gunstig tarief. Zo kunnen ze intekenen op het goedkoopste tarief van Electrabel. Door de ondersteuning van de VHM krijgt de huurder, bovenop de reeds inbegrepen kortingen, een eenmalige korting van 12 euro. Die geldt voor elektriciteit en aardgas samen en wordt toegekend via een korting van zes euro per jaar. Het contract geldt voor twee jaar.

Volgens de woordvoerder van de minister voerde de VHM met verschillende leveranciers gesprekken om te zien wie het verst wilde gaan voor de sociale huurders. Het is niet uitgesloten dat ook met andere leveranciers gelijkaardige overeenkomsten worden gesloten, maar dat is voorlopig nog niet het geval.

Wie wil nagaan welke de goedkoopste energieleverancier is voor zijn gezin, kan daarvoor terecht bij de Vlaamse Infolijn (0800/3.02.01). Ook via de simulatietool op de website van de Vlaamse Regulator voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG.be) was dat al mogelijk.

Regering maakt terreinwagens fiscaal duurder

De ministerraad heeft een ontwerp van bijzondere wet goedgegekeurd waarin hij een nieuwe fiscale definitie geeft aan het begrip 'lichte vrachtwagen'.

De regering wil zo een einde maken aan praktijken waarbij dure monovolumes en terreinwagens worden ingeschreven als lichte vrachtwagen, waarvoor een lager fiscaal tarief geldt. Voor een effectieve bestrijding van de misbruiken moeten ook de gewesten nog stappen doen.